Biografieën
Genealogie

Herman Hendrik Timotheus Coops

schilderij (doek, olie, 70x90cm):
kunstenaar: Gijsbert Buitendijk Kuyk, anno 1850
Patriculiere collectie W.J.P. Coops (NP 1947 en 1983, XIb)
foto vervaardigd door A.J.J. Bouvet

 

Nederland's Patriciaat:
Herman Hendrik Timotheus Coops (R.M.W.O.4, R.N.L., M.K.), geb. Doetinchem 12 aug. 1793, vice-admiraal tit., commandant vlootbasis Vlissingen,
† Stad-Doetinchem 24 juli 1865, tr. Stad-Doetinchem 19 sept. 1823 Gerharda Mechtelina Coops (VIc, 2), ged. Doetinchem 22 april 1798, † Vlssingen 8 mei 1850, dr. van Willem D.Jzn en Johanna Maria Evekink.

naar geneaologie

            
schilderij (aquarel, 12x18cm):
kunstenaar: onbekend
Patriculiere collectie W.J.C. Coops
 


Miniatuur
kunstenaar: onbekend
Patriculiere collectie W.J.C. Coops

Over Herman Hendrik Timotheus Coops ("Timotheus") verscheen al een uitgebreid artikel in Coops Kroniek nr. 3 (januari 1999), waarin zijn reis in 1844 naar Japan werd beschreven. Deze reis was natuurlijk niet zijn enige wapenfeit. 

Enkele reizen
Hierna volgt een opsomming van de belangrijkste reizen die hij aan boord van verschillende schepen maakte. Ik maak hier wederom dankbaar gebruik van Vierhonderd jaar Molenaars, waarin een nog uitgebreidere beschrijving te vinden is van de gedane reizen, zijn overige bezigheden en de door hem ontvangen onderscheidingen. 

De carrière van Timotheus bij de Nederlandse marine begon bij zijn indiensttreding als cadet-elève bij het marine instituut te Feijenoord op 3 augustus 1807. Na op verscheidene schepen geplaatst te zijn geweest vertrekt hij op 29 oktober 1815 naar Nederlands Oost-Indië (de bron, Vierhonderd jaar Molenaars, vertelt niet aan boord van welk schip). Timotheus was toen inmiddels Luitenant ter Zee 2e klasse. Exact een jaar na zijn vertrek vanuit Nederland arriveert hij en wordt hij belast met het overnemen van verschillende delen van Oost-Indië van de Engelsen.

Van 4 juli tot 3 augustus 1817 neemt Timotheus deel aan de 2e strafexpeditie tegen de Molukken; op 3 augustus landt hij in de baai van Saparoea en neemt hij tot 3 september 1817 deel aan het stormende hand innemen van Fort Duurstede.

Van 1 december tot 5 december van datzelfde jaar vindt de inneming van Fort Loehoe op het eiland Cerem plaats waaraan hij ook deelneemt.

Na een verblijf van een klein jaar in Nederland vertrekt Timotheus op 3 oktober 1820 aan boord van Zr.Ms. fregat "Dageraad" naar Oost-Indië alwaar hij deelneemt aan de 2e expeditie tegen Palembang, waarbij de Keizer van Palembang gevangen wordt en Timotheus deze overbrengt naar Batavia.  

Na wederom een langdurig verblijf in Nederland vertrekt Timotheus in de zomer van 1824 aan boord van Zr.Ms. fregat " Maria Reygersbergen" naar Oost-Indië, alwaar hij over gaat aan boord van Zr.Ms. fregat "Javaan", waarvan hij op 1 oktober 1824 1e officier wordt en in die hoedanigheid deelneemt aan de Java-oorlog bij de landingsdivisie te Semarang van 26 augustus 1825 tot 1 februari 1826 (hiervoor verkrijgt hij de Medaille voor Oorlog op Java).


Zr. Ms. fregat "Javaan" op de rede van Smyrna in 1827, later omgedoopt in Zr. Ms. fregat Palembang

De documenten waarbij Timotheus benoemd werd als Ridder in de Militaire Willems-Orde 4e Klasse,  K.B. 3 juli 1820 nr. 58 en als Ridder in de Orde van de Nederlandsche Leeuw, K.B. 6 december 1846 nr. 7, zijn hier niet weergegeven maar deze zijn te vinden in het Scheepvaart museum. Tenslotte ontving hij het cijfer XXXV voor 35 jarige dienst.

Terug in Nederland geniet Timotheus van enkele maanden "non actief", waarna hij als 1e officier op Zr.Ms. fregat "Javaan" op 1 september 1827 in eskader naar de Middellandse Zee vertrekt, alwaar hij voor bijna drie jaar in eskader in de Levantdivisie te Smyrna verblijft.

In de maanden november en december 1830, maakt hij deel uit van de 3e maritieme linie (van Fort Bath tot Antwerpen) en verwerft hiervoor het Metalen Kruis (voor krijgsverrichtingen tegen de Zuidelijke Nederlanden). Ook vanaf juni 1831 tot juni 1834 maakt hij deel uit van de 3e maritieme linie. Hierna was hij tot maart 1836 commandant van de divisie kanonneerboten te Hellevoetsluis, waarna hij als commandant op Zr.Ms. transportschip "Dordrecht" vier reizen maakte naar West-Indië.

Van 16 september 1842 tot 1 augustus 1845 maakte Timotheus als commandant van Zr.Ms. fregat "Palembang" (het schip dat voorheen " Javaan" heette) de reis naar Japan, die beschreven staat in Coops Kroniek nr. 3 (januari 1999), waarvoor hij werd onderscheiden met de Orde van de Nederlandsche Leeuw. Klik hier voor een uitgebreider verslag.

Commandant en Directeur

Na terugkomst in Nederland en wederom een non-actieve periode werd Timotheus Commandant der Zeemacht in de monden van de Maas en Goedereede. In de periode die daarop volgde was hij Directeur en Commandant van de Marine Basis te Vlissingen. De archivaris die het archief beheert van deze Marine Basis kon over de aanwezigheid van Timotheus aldaar vrijwel niets terugvinden. Wel is in het Nederlands Scheepvaart Museum te Amsterdam een grote hoeveelheid documenten, prenten en andere objecten met betrekking tot Timotheus te vinden, waaronder de originele documenten waarvan u in dit artikel de afbeeldingen aantreft. Voorts zijn in het Marinemuseum in Den Helder ook nog documenten/afbeeldingen te vinden, waaronder een houtsnede (inventarisnummer A/003/964), getiteld "Hollanders op Inspectietocht in Japan, oktober 1844, vervaardigd door Yamatoga in 1844, handmatig ingekleurd, waarop een viertal muzikanten (waarvan drie in een militair tenue) begeleidt door twee koelies voortgetrokken koets waar vanaf de Nederlandse vlag wappert. In de koets is gezeten de Kapitein ter Zee H.H.T. Coops".

In dit verband is het misschien aardig om te vermelden dat professor Willem van Gulik, hoogleraar in de Kunstgeschiedenis en Materiële Cultuurkunde van Oost-Azië aan de Universiteit Leiden, een boek, getiteld "Nederlanders in Nagasaki - Japanse Prenten uit de 19de Eeuw" *, heeft samengesteld, waarin vier japanse prenten zijn opgenomen, onder andere de voornoemde houtsnede, waarop Timotheus op inspectietocht in Nagasaki staat afgebeeld.

 Den Rothen Adler Orden zweiter klasse

Voor verleende hulp aan de reparatie van het Pruisische fregat "Gefion"  werd Timotheus door Koning Friedrich Wilhelm van Pruisen ("von Gottes Gnaden König von Preuben") onderscheiden met de Orde van de Rode Adelaar. Een afbeelding van deze orde treft u aan in het verlslag van de Japan-reis. De tekst luidt als volgt:

Wir Friedrich Wilhelm,
von Gottes Gnaden König von Preu
ben,

haben den Contra-Admiral, Direktor und Kommandant der Königlich-Niederländischen Marine, Herman Wendrik Timotheus Coops, den rothen Adler Orden zweiter klasse verliehen, und erteilen dem selben über den rechtmäbigen Besitz dieser auszeichnung das gegenwärtige Beglaübigungs Schreiben mit Unserer eigenen Unterschrift und beigedrucktem Königlichen Insiegel.

Charlottenburg de 31, März 1853


Pensioen

In 1865 krijgt de inmiddels gepensioneerde vice-admiraal het Ereteken 1813-1815 voor "strijders die in Nederlandse dienst aan de altijd gedenkwaardige krijgsverrichtingen ter herstelling en bevestiging van Nederlands onafhankelijk volksbestaan in de jaren 1813-1815 een werkzaam aandeel hebben gehad. K.B. 10 mei 1865 nr 45.
Een afbeelding van deze orde treft u aan in het verslag van de Japan-reis.

Onderscheidingen:

Klik hier voor een presentatie van de onderscheidingen en bijbehorende linten van H.H.T. Coops die bewaard zijn gebleven

(klik afbeelding voor vergroting)

Commandeur Orde van de Rode Adelaar 2e klasse (een der hoogste Pruisische orden, 31 maart 1853)

Eereteken 1813-1815 (10 mei 1865)

Ridder der orde van den Nederlandschen Leeuw (6 december 1846)

Ridder Militaire Willemsorde 4e klasse (3 juli 1820)

Benoeming tot Schout bij Nacht (29 januari 1850)

Overige:

Metalen Kruis ( voor krijgsverrichtingen tegen de Zuidelijke Nederlanden, 1830)
Medaille Java (voor de oorlog op Java 1825-1830)
Commandeur Legioen van Eer
XXXV cijfer voor 35-jarige dienst

 

* Willem van Gulik, Nederlanders in Nagasaki - Japanse prenten uit de 19de Eeuw, 1998 uitgeverij Stichting Terra Incognita, ISBN 90 73853 10 9

Biografieën
Genealogie