|
|
Herman Hendrik Timotheus Coops
schilderij (doek, olie, 70x90cm):
Nederland's Patriciaat:
Over Herman Hendrik Timotheus Coops ("Timotheus") verscheen al een uitgebreid artikel in Coops Kroniek nr. 3 (januari 1999), waarin zijn reis in 1844 naar Japan werd beschreven. Deze reis was natuurlijk niet zijn enige wapenfeit. Enkele reizen De carrière van Timotheus bij de Nederlandse marine begon bij zijn indiensttreding als cadet-elève bij het marine instituut te Feijenoord op 3 augustus 1807. Na op verscheidene schepen geplaatst te zijn geweest vertrekt hij op 29 oktober 1815 naar Nederlands Oost-Indië (de bron, Vierhonderd jaar Molenaars, vertelt niet aan boord van welk schip). Timotheus was toen inmiddels Luitenant ter Zee 2e klasse. Exact een jaar na zijn vertrek vanuit Nederland arriveert hij en wordt hij belast met het overnemen van verschillende delen van Oost-Indië van de Engelsen. Van 4 juli tot 3 augustus 1817 neemt Timotheus deel aan de 2e strafexpeditie tegen de Molukken; op 3 augustus landt hij in de baai van Saparoea en neemt hij tot 3 september 1817 deel aan het stormende hand innemen van Fort Duurstede. Van 1 december tot 5 december van datzelfde jaar vindt de inneming van Fort Loehoe op het eiland Cerem plaats waaraan hij ook deelneemt. Na een verblijf van een klein jaar in Nederland vertrekt Timotheus op 3 oktober 1820 aan boord van Zr.Ms. fregat "Dageraad" naar Oost-Indië alwaar hij deelneemt aan de 2e expeditie tegen Palembang, waarbij de Keizer van Palembang gevangen wordt en Timotheus deze overbrengt naar Batavia. Na wederom een langdurig verblijf in Nederland vertrekt Timotheus in de zomer van 1824 aan boord van Zr.Ms. fregat " Maria Reygersbergen" naar Oost-Indië, alwaar hij over gaat aan boord van Zr.Ms. fregat "Javaan", waarvan hij op 1 oktober 1824 1e officier wordt en in die hoedanigheid deelneemt aan de Java-oorlog bij de landingsdivisie te Semarang van 26 augustus 1825 tot 1 februari 1826 (hiervoor verkrijgt hij de Medaille voor Oorlog op Java).
De documenten waarbij Timotheus benoemd werd als Ridder in de Militaire Willems-Orde 4e Klasse, K.B. 3 juli 1820 nr. 58 en als Ridder in de Orde van de Nederlandsche Leeuw, K.B. 6 december 1846 nr. 7, zijn hier niet weergegeven maar deze zijn te vinden in het Scheepvaart museum. Tenslotte ontving hij het cijfer XXXV voor 35 jarige dienst. Terug in Nederland geniet Timotheus van enkele maanden "non actief", waarna hij als 1e officier op Zr.Ms. fregat "Javaan" op 1 september 1827 in eskader naar de Middellandse Zee vertrekt, alwaar hij voor bijna drie jaar in eskader in de Levantdivisie te Smyrna verblijft. In de maanden november en december 1830, maakt hij deel uit van de 3e maritieme linie (van Fort Bath tot Antwerpen) en verwerft hiervoor het Metalen Kruis (voor krijgsverrichtingen tegen de Zuidelijke Nederlanden). Ook vanaf juni 1831 tot juni 1834 maakt hij deel uit van de 3e maritieme linie. Hierna was hij tot maart 1836 commandant van de divisie kanonneerboten te Hellevoetsluis, waarna hij als commandant op Zr.Ms. transportschip "Dordrecht" vier reizen maakte naar West-Indië. Van 16 september 1842 tot 1 augustus 1845 maakte Timotheus als commandant van Zr.Ms. fregat "Palembang" (het schip dat voorheen " Javaan" heette) de reis naar Japan, die beschreven staat in Coops Kroniek nr. 3 (januari 1999), waarvoor hij werd onderscheiden met de Orde van de Nederlandsche Leeuw. Klik hier voor een uitgebreider verslag. Commandant en Directeur Na terugkomst in Nederland en wederom een non-actieve periode werd Timotheus Commandant der Zeemacht in de monden van de Maas en Goedereede. In de periode die daarop volgde was hij Directeur en Commandant van de Marine Basis te Vlissingen. De archivaris die het archief beheert van deze Marine Basis kon over de aanwezigheid van Timotheus aldaar vrijwel niets terugvinden. Wel is in het Nederlands Scheepvaart Museum te Amsterdam een grote hoeveelheid documenten, prenten en andere objecten met betrekking tot Timotheus te vinden, waaronder de originele documenten waarvan u in dit artikel de afbeeldingen aantreft. Voorts zijn in het Marinemuseum in Den Helder ook nog documenten/afbeeldingen te vinden, waaronder een houtsnede (inventarisnummer A/003/964), getiteld "Hollanders op Inspectietocht in Japan, oktober 1844, vervaardigd door Yamatoga in 1844, handmatig ingekleurd, waarop een viertal muzikanten (waarvan drie in een militair tenue) begeleidt door twee koelies voortgetrokken koets waar vanaf de Nederlandse vlag wappert. In de koets is gezeten de Kapitein ter Zee H.H.T. Coops". In dit verband is het misschien aardig om te vermelden dat professor Willem van Gulik, hoogleraar in de Kunstgeschiedenis en Materiële Cultuurkunde van Oost-Azië aan de Universiteit Leiden, een boek, getiteld "Nederlanders in Nagasaki - Japanse Prenten uit de 19de Eeuw" *, heeft samengesteld, waarin vier japanse prenten zijn opgenomen, onder andere de voornoemde houtsnede, waarop Timotheus op inspectietocht in Nagasaki staat afgebeeld. Den Rothen Adler Orden zweiter klasse Voor verleende hulp aan de reparatie van het Pruisische fregat "Gefion" werd Timotheus door Koning Friedrich Wilhelm van Pruisen ("von Gottes Gnaden König von Preu ben") onderscheiden met de Orde van de Rode Adelaar. Een afbeelding van deze orde treft u aan in het verlslag van de Japan-reis. De tekst luidt als volgt:
Wir Friedrich Wilhelm, haben den Contra-Admiral, Direktor und Kommandant der Königlich-Niederländischen Marine, Herman Wendrik Timotheus Coops, den rothen Adler Orden zweiter klasse verliehen, und erteilen dem selben über den rechtmäbigen Besitz dieser auszeichnung das gegenwärtige Beglaübigungs Schreiben mit Unserer eigenen Unterschrift und beigedrucktem Königlichen Insiegel. Charlottenburg de 31, März 1853
In 1865 krijgt de
inmiddels gepensioneerde vice-admiraal het Ereteken 1813-1815 voor
"strijders die in Nederlandse dienst aan de altijd gedenkwaardige
krijgsverrichtingen ter herstelling en bevestiging van Nederlands
onafhankelijk volksbestaan in de jaren 1813-1815 een werkzaam aandeel hebben
gehad. K.B. 10 mei 1865 nr 45. Onderscheidingen: (klik afbeelding voor vergroting) Overige: Metalen Kruis ( voor krijgsverrichtingen tegen de Zuidelijke Nederlanden, 1830)
* Willem van Gulik, Nederlanders in Nagasaki - Japanse prenten uit de 19de Eeuw, 1998 uitgeverij Stichting Terra Incognita, ISBN 90 73853 10 9
|